In deze briefwisseling schrijven wij elkaar wekelijks over beleggen. Niet over markttiming of onhaalbare rendementen, maar over gedrag, keuzes en de werkelijkheid achter de cijfers. Door elkaar brieven te sturen, nemen we afstand van de waan van de dag en zoeken we naar wat beleggers en adviseurs écht verder helpt.
Beste Julian,
Dank voor je vorige brief. Wat mij vooral blijft hangen, is hoe je het belang van structuur en doelgerichtheid beschrijft. Tegelijkertijd moest ik denken aan iets wat daar nog onder ligt: zelfs de beste structuur werkt alleen als gedrag meewerkt. En daar wringt het vaak.
Als we eerlijk zijn, is beleggen zelden een rationeel proces. We vertellen klanten graag dat spreiding, discipline en lange termijn het verschil maken. Maar op het moment dat markten bewegen, verdwijnt die rationaliteit vaak als sneeuw voor de zon. Dan nemen emotie en intuïtie het over — en die zijn zelden goede raadgevers in financiële beslissingen.
In mijn boek Net Iets Slimmer beschrijf ik precies die valkuilen, biases en onhandige keuzes. Hoe we als mensen systematisch verkeerde beslissingen nemen, juist omdat we denken dat we logisch handelen. Verlies voelt nu eenmaal zwaarder dan winst. Recente gebeurtenissen wegen zwaarder dan langetermijnstatistieken. En stilte — niets doen — voelt veiliger dan in beweging komen, zelfs als dat rationeel onverstandig is.
“Als we eerlijk zijn, is beleggen zelden een rationeel proces”
Wat ik dagelijks zie in gesprekken met klanten, is dat deze psychologische factoren niet alleen invloed hebben op wát mensen doen, maar vooral op óf ze iets doen. We hadden het vorige week al over die grote groep huishoudens die wel kan beleggen maar het niet doet. Als je daar goed naar kijkt, zit daar niet alleen een gebrek aan kennis of middelen onder. Daar zit gedrag achter. En daar zit onzekerheid bij.
Dat maakt onze rol als adviseur tegelijk uitdagend en essentieel. Want als gedrag misschien wel de grootste risicofactor is, dan ligt daar ook de grootste kans om waarde toe te voegen. Niet door slimmer te rekenen, maar door beter te begeleiden. Door verwachtingen te managen vóórdat de emotie oploopt. Door scenario’s te bespreken wanneer het nog rustig is. En misschien wel het belangrijkste: door het gesprek over gedrag expliciet te maken.
Wat ik zelf probeer, is klanten laten herkennen dat hun reactie normaal is. Dat twijfel er altijd is en dat onrust tijdelijk is. Graag leg ik uit dat succes in beleggen zelden zit in briljante beslissingen, maar veel vaker in het voorkomen van slechte beslissingen.
Tegelijkertijd is het interessant na te denken over hoe ver die rol van de adviseur moet gaan. Wanneer ben je aan het begeleiden? En hoe zorg je ervoor dat klanten eigenaar worden van hun keuzes, terwijl je ze tegelijkertijd beschermt tegen hun eigen valkuilen?
Ik ben benieuwd hoe jij dat ziet vanuit jouw praktijk. Hoe kijk jij naar de rol van de adviseur als het gaat om gedrag en psychologie? En hoe ver moet die begeleiding volgens jou gaan om echt effectief te zijn?
Ik kijk uit naar je reactie.
Hartelijke groet,
Michiel
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
