Kifid ontvangt met regelmaat klachten over het rentetarief van een doorlopend krediet. Het kunnen overleggen van een prospectus lijkt in deze zaken de sleutel tot succes te zijn. Dit tot ongenoegen van Rob Goedhart van Stichting Geldbelangen. “Op het Kifid valt geen peil te trekken. In de uitspraken over de te hoge rente is sprake van een zwalkend beleid.”
Stichting Geldbelangen grijpt twee recente uitspraken van kifid aan om haar bevindingen in vergelijkbare zaken aan te kaarten en daarmee het ‘zwalkend beleid’ aan te tonen. De twee recente uitspraken laten zien dat bij een soortgelijke klacht de Geschillencommissie van Kifid toch verschillend kan oordelen. Het betreft hier klachten over de hoogte van het rentetarief van een doorlopend krediet bij Interbank. De in rekening gebrachte rente volgt onvoldoende de ontwikkeling van de marktrente, zo stellen de consumenten.
De uitspraak
Consumenten die kunnen aantonen dat in de overeenkomst, voorwaarden of een uitgereikte prospectus is gesteld dat het rentetarief is gekoppeld aan een externe rentevoet, dan mochten zij er volgens de Geschillencommissie op vertrouwen dat het in rekening gebrachte rentetarief de marktrente zou volgen. “Onder deze omstandigheden oordeelt de Geschillencommissie dat de bank bij de vaststelling van het rentetarief geen andere ontwikkelingen kan betrekken, zoals fundingkosten, kosten voor bedrijfsvoering of concurrentieoverwegingen. Voor zover de Geschillencommissie in klachtzaken concludeert dat het rentetarief onlosmakelijk is verbonden aan een externe rentevoet, luidt het eindoordeel dat de bank een herberekening moet maken en dat te veel betaalde rente aan de consument moet worden terugbetaald.” In uitspraak GC 2018-376 moet Interbank dochter IDM Financieringen van de Geschillencommissie dan ook over een periode van vier jaar het rentetarief herrekenen en eventueel te veel betaalde rente aan de consument vergoeden.
Echter, wanneer in de voorwaarden, overeenkomst of een uitgereikte prospectus niet is gesteld dat het rentetarief is gekoppeld aan een externe rentevoet, dan oordeelt de Geschillencommissie dat de bank andere ontwikkelingen wel mee kan laten wegen in de vaststelling van het rentetarief. “Een daling van de fundingkosten voor de bank betekent dan niet automatisch dat de bank deze fundingkosten direct moet verwerken in het rentetarief voor de consument. In zo’n situatie volgt de Geschillencommissie niet zonder meer de stelling dat er sprake is van te veel in rekening gebrachte rente door de bank omdat gedurende de looptijd van het krediet de fundingkosten van de bank daalden.”
Vergelijkbare hoge tarieven
In een van de zaken (uitspraak 2018-400) is geen sprake van een koppeling met de externe rentevoet. Hoewel er sprake is van een aanzienlijke risico-opslag, oordeelt de Geschillencommissie dat de in rekening gebrachte rentetarieven vergelijkbaar zijn met de rentetarieven van andere geldverstrekkers. Dit blijkt volgens de Geschillencommissie uit twee overzichten die de bank heeft overgelegd, waarin de historische rentetarieven van de bank zijn vergeleken met de historische rentetarieven van twee en vier andere geldverstrekkers voor vergelijkbare kredieten en risicogroepen.
Het Kifid vindt het dus niet onredelijk of onbillijk als kredietbanken 14% rekenen op een krediet van enkele tienduizenden euro’s, stelt Geldbelangen cynisch vast. “Dat mag naar de letter van de wet, maar niet naar de geest.” Ook de opmerking van Kifid dat een klant zijn krediet altijd naar een andere bank kan oversluiten schiet bij Geldbelangen in het verkeerde keelgat. “Het toont aan dat het Kifid niet weet wat er in de maatschappij gebeurt.” Al in 2016 toonde Geldbelangen samen met Kassa (BNN / Vara) aan dat er consumenten zijn die ‘wurgkredieten’ hebben. Zij zijn door omstandigheden helemaal niet in staat om de lening elders over te sluiten. Zij zijn dus speelbal van de bank die van alles met de rente kan doen. Het fenomeen is binnen de banken en AFM bekend onder de term ‘locked up’. Het Kifid blijkt ook daar blind voor.”
Zwalkend beleid
Geldbelangen stelt dat Kifid in de uitspraken over de te hoge rente een nogal zwalkend beleid kent. “In 2011 publiceerde toenmalig Ombudsman van het Kifid een stuk, waarin stond dat hij het niet vond kloppen dat de banken de rente zo hoog hielden terwijl de rente op de geld- en kapitaalmarkt duidelijk gedaald was en verder daalde . In een nieuwsbericht van 29 mei 2013 – dat nog steeds op de site van het Kifid is terug te vinden – stelt het Kifid dat het rentebeleid van Interbank fout was en dat ‘de normen voor variabele rente geconcretiseerd waren’. Interbank ging blijkbaar daarop in beroep, want wie diep in de uitspraken duikt ziet dat in 2014 het Kifid het toch weer nodig vond om de eerder toegewezen klachten af te wijzen.
Nadat in 2016 weer een klacht over te hoge rente was afgewezen ging de consument in beroep en het Kifid vond begin 2017 weer wél dat er te hoge rentes waren gerekend. De soap gaat verder, want op 11 januari 2018 wees het Kifid in een uitspraak de klacht over te hoge rente weer af om op 18 januari een consument een compensatie toe te kennen van ruim 34.000 euro vanwege te veel betaalde rente.”
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
