De markt voor monumentale woningen is in 2025 gegroeid naar het hoogste aantal verkopen in 25 jaar tijd, aldus de NVM. Tegelijk waarschuwt de makelaarsvereniging voor uitdagingen rond de nieuwe energielabelplicht voor monumenten, die per 29 mei ingaat.
NVM-makelaars verkochten vorig jaar ruim 3.100 monumentale woningen, goed voor 1,9% van alle woningverkopen in Nederland. Daarmee groeit de monumentenmarkt sneller dan de reguliere woningmarkt, blijkt uit onderzoek van NVM-dochter brainbay, het Nationaal Restauratiefonds en NVM-makelaars gespecialiseerd in monumentaal vastgoed.
Volgens de makelaarsorganisatie speelt verduurzaming een steeds grotere rol op de monumentenmarkt. Vanaf 29 mei 2026 moeten monumentale woningen bij verkoop of verhuur beschikken over een energielabel. Naar schatting heeft momenteel slechts 20% van de monumentale woningen zo’n geregistreerd label.
Monumenten staan langer te koop
Monumentale woningen staan gemiddeld aanzienlijk langer te koop dan reguliere woningen. In 2025 bedroeg de gemiddelde verkooptijd 68 dagen, tegenover 27 dagen op de reguliere woningmarkt. Ook ligt de gemiddelde verkoopprijs hoger: circa 719.000 euro, ruim 226.000 euro meer dan gemiddeld op de reguliere woningmarkt. Volgens brainbay hangt dat prijsverschil vooral samen met locatie, woningtype en uitstraling, en nauwelijks met de monumentenstatus zelf.
Bijna een kwart van alle verkochte monumenten in de afgelopen vijf jaar stond in Amsterdam. Gemeenten als Harlingen, Doesburg en Elburg kennen relatief het hoogste aandeel monumentenverkopen binnen de lokale woningmarkt.
Kopersgroep verjongt
De kopersgroep van monumentale woningen blijft gemiddeld ouder dan reguliere woningkopers, maar verjongt wel. In 2025 was 30% van de kopers jonger dan 30 jaar, tegen 16% vijf jaar eerder. Vooral in grote steden kopen starters vaker kleinere monumentale appartementen.
Daarnaast blijkt dat 56% van de monumenten wordt gekocht door doorstromers, tegenover 50% op de reguliere woningmarkt.
Pleidooi voor maatwerk bij verduurzaming
Volgens de makelaars sluit het huidige energielabel onvoldoende aan op historische panden. Zij verwachten dat de labelplicht verduurzaming verder stimuleert, maar vrezen ook negatieve effecten op de verkoopbaarheid en waardering van monumenten.
Uit onderzoek van het Nationaal Restauratiefonds blijkt dat 64% van de monumenteigenaren de afgelopen vijf jaar verduurzamingsmaatregelen heeft genomen. Daarnaast overweegt 77% de komende jaren verdere stappen te zetten.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
