Wie een huis wil kopen, doet dat steeds vaker met hulp of betrokkenheid van familie. Uit de adviessoftware van De Hypotheekshop blijkt dat alle zes familie-gerelateerde hypotheekvoorwaarden sinds 2022 duidelijk hoger op de ranglijst van adviseursvragen zijn gekomen.
Het gaat volgens de hypotheekketen niet alleen om de bekende familiehypotheek of leen-schenkconstructie, maar ook om ouders als medeschuldenaar, inkomen uit een persoonsgebonden budget, samen kopen binnen familieverband, kangoeroe- of mantelzorgwoningen en dienstverband bij familie. Een kangoeroewoning is een woning met twee zelfstandige woonruimtes onder één dak: bijvoorbeeld voor mantelzorg, een starter of ouders die dichtbij willen wonen. “Daarmee verandert de hypotheekaanvraag steeds vaker van een individuele financiële toets in een breder familiedossier. De krappe woningmarkt, hoge huizenprijzen, vergrijzing en toenemende zorgtaken zorgen ervoor dat familie op meer manieren betrokken raakt bij wonen en financieren. Ouders helpen niet alleen met geld, maar kunnen ook medeschuldenaar worden. Kinderen nemen zorgtaken op zich. Familieleden kopen samen een woning. Of inkomen komt uit een familiebedrijf of uit zorg voor een naaste.”
Familiehypotheek meest ingeburgerd
De Hypotheekshop: “De grotere rol van familie viel deels samen met het verdwijnen van de jubelton (tussen 2013 en 2024), waardoor financiële steun vanuit ouders en grootouders op andere manieren vorm kreeg. De bekendste vorm blijft de familiehypotheek of leen-schenkconstructie. Deze vorm is inmiddels relatief breed financierbaar. Wel verschillen de voorwaarden per geldverstrekker sterk. Sommige aanbieders werken met een maximumbedrag, bijvoorbeeld 100.000 euro of een percentage van de totale hypotheek. Andere kijken vooral naar de fiscale schenkingsruimte, looptijd, renteafspraken en de manier waarop de lening is vastgelegd. Sinds 2022 is de familiehypotheek sterk gestegen in de ranglijst van adviseursvragen: van plek 52 in het eerste kwartaal van 2022 naar plek 10 in het eerste kwartaal van 2026. In de tussenstand van het tweede kwartaal van 2026 staat deze voorwaarde op plek 11.”
Ouders als medeschuldenaar
Een stap verder is het mede hoofdelijk schuldenaarschap van ouders. Daarbij tekenen ouders mee voor de hypotheek van hun kind. Dat kan helpen als het inkomen van de starter nu nog net onvoldoende is, maar naar verwachting zal stijgen. Toch blijft dit uitzonderingswerk. Veel geldverstrekkers staan het niet toe, of alleen onder strikte voorwaarden. Aanbieders willen meestal zien dat het kind de hypotheek op termijn zelfstandig kan dragen. Ook moeten ouders het tijdelijke tekort kunnen betalen naast hun eigen woonlasten en financiële verplichtingen. Deze voorwaarde steeg van plek 74 in het eerste kwartaal van 2022 naar plek 32 in het eerste kwartaal van 2026. In het tweede kwartaal van 2026 blijft de positie vooralsnog gelijk.
Zorgsituaties komen vaker terug in hypotheekadvies
“Ook zorg speelt een grotere rol in hypotheekdossiers” zegt De Hypotheekshop. “Dat gebeurt bijvoorbeeld bij inkomen uit een persoonsgebonden budget of bij de financiering van een kangoeroe- of mantelzorgwoning. Dit zijn vaak complexe aanvragen, omdat inkomen, eigendom, bewoning en afhankelijkheid nauw met elkaar samenhangen. PGB-inkomen telt lang niet altijd volledig mee. Geldverstrekkers kijken kritisch naar de bestendigheid van het inkomen, het aantal zorgontvangers, de duur van de werkzaamheden en de onderbouwing via aangiften, inkomensverklaringen of een KvK-inschrijving. Als de zorg wordt verleend aan een familielid, zijn aanbieders extra terughoudend. Ook kangoeroe- en mantelzorgwoningen vragen om zorgvuldige beoordeling. Is er één kadastraal geheel? Zijn er zelfstandige woonruimtes? Wie wordt eigenaar, wie woont er en wie is schuldenaar? Sommige aanbieders financieren dit soort woonvormen, maar breed standaardbeleid is er nog niet. Ook PGB-inkomen en kangoeroe- of mantelzorgwoningen zijn dus duidelijk zichtbaarder geworden in adviesvragen. PGB-inkomen steeg van plek 83 in het eerste kwartaal van 2022 naar plek 50 in de tussenstand van het tweede kwartaal van 2026. Kangoeroe- en mantelzorgwoningen gingen in dezelfde periode van plek 89 naar plek 65.
Dienstverband bij familie
Een andere categorie is het dienstverband bij familie. Dat wordt door veel aanbieders geaccepteerd, maar vrijwel nooit zonder extra bewijs. Geldverstrekkers vragen geregeld om een UWV-verzekeringsbericht, salarisstroken, bankbijschrijvingen of een verklaring van een accountant of boekhouder. Vooral een kort dienstverband, een recente salarisstijging of toekomstig inkomen kan extra vragen oproepen. De rode draad is duidelijk: inkomen uit een familiebedrijf kan meetellen, maar het moet aantoonbaar marktconform, bestendig en controleerbaar zijn. Opvallend volgens De Hypotheekshop is dat juist deze voorwaarde in het tweede kwartaal van 2026 terugvalt in de ranglijst: van plek 61 in het eerste kwartaal naar plek 77 in de tussenstand tot en met 22 mei. Mogelijk speelt de toegenomen onzekerheid in de wereld hierbij een rol. “Of deze terugval tijdelijk is, moet de komende kwartalen blijken. Ook samen kopen en samen wonen binnen familieverband komt vaker voor. Denk aan broers en zussen die samen een woning kopen, of aan ouder en kind die onder één dak willen wonen. Bij sommige aanbieders is dit mogelijk, maar meestal alleen als beide aanvragers eigenaar, bewoner én schuldenaar worden. Vaak geldt bovendien een maximum van twee schuldenaren of inkomens. Deze voorwaarde steeg de afgelopen jaren, maar laat in het tweede kwartaal van 2026 juist een duidelijke terugval zien: van plek 41 in het eerste kwartaal naar plek 61 in de tussenstand. Mogelijk speelt ook hier de toegenomen onzekerheid in de wereld een rol.”
Standaardhypotheek wordt minder standaard
De Hypotheekshop: “De conclusie is dat de standaardhypotheek steeds minder standaard wordt. Familie is niet meer alleen de schenker op de achtergrond, maar kan financier, medeschuldenaar, werkgever, zorgrelatie of medebewoner zijn. Dat maakt hypotheekadvies inhoudelijk rijker, maar ook complexer. Voor adviseurs betekent dit meer uitleg, betere dossiervorming en vaker maatwerk. Voor geldverstrekkers ligt er de uitdaging om beleid te ontwikkelen dat beter past bij veranderende woon-, zorg- en gezinsvormen, zonder de risico’s uit het oog te verliezen. Wij zien dat de samenleving sneller verandert dan veel hypotheekvoorwaarden. Acceptatiebeleid loopt achter op veranderende woon-, zorg- en gezinsvormen. Denk bijvoorbeeld aan de acceptatie van broers/zussen die samen gaan kopen, ondanks dat NHG daar goedkeuring voor geeft. Juist daarom is duidelijker beleid nodig: niet om elke aanvraag automatisch ruimer te beoordelen, maar om beter onderscheid te maken tussen verantwoord maatwerk en risico’s die terecht extra aandacht vragen. Instrumenten zoals de Arbeidsmarktscan kunnen daarbij mogelijk helpen, bijvoorbeeld wanneer inkomen voortkomt uit PGB-zorg of een dienstverband binnen de familie.”
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
