DNB was gisteren tijdens het SEH Kennis & Innovatie Event duidelijk over aflossingsvrij: hypotheken met aflossing zijn de norm. Aflossingsvrij blijft mogelijk, maar nadrukkelijk als uitzondering.
Aflossingsvrij zou duurder moeten zijn vanwege het hogere risico
Aerdt Houben, divisiedirecteur bij De Nederlandsche Bank, verdedigde voor een zaal vol financieel adviseurs het beleid dat – onder aanvoering van de ECB – inzet op het terugdringen van de risico’s rond aflossingsvrije hypotheken. Volgens Houben brengen aflossingsvrije hypotheken meer onzekerheid met zich mee, omdat de schuld in stand blijft en afhankelijk is van woningwaarde en toekomstige betaalbaarheid.
Betalingsmoraal is ook een risico
Opvallend was zijn analyse van de financiële crisis. Nederlandse huishoudens bleven hun hypotheek “heel stipt en heel trouw” betalen, maar juist dat gedrag droeg volgens hem bij aan een diepere recessie in Nederland in vergelijking met omringende landen. Minder consumptie, meer economische schade. De onderliggende boodschap is dat ook ogenschijnlijk verstandig gedrag een systeemrisico kan veroorzaken.
Houben stelde dat hogere risico’s tot uiting moeten komen in een rente-opslag. Met andere woorden: aflossingsvrij moet duurder zijn vanwege het hogere risico, wat het gebruik ervan kan ontmoedigen. Een effect dat aanbieders in de praktijk soms ook benutten.
Spanningsveld beleid en praktijk
Dat de uitspraken botsen met de praktijk van de adviseur, bleek al direct bij de eerste Mentimeter-peiling. Een groot deel van de zaal gaf aan de maatregelen niet of nauwelijks te begrijpen. Onder leiding van SEH-voorzitter Harrie-Jan van Nunen volgde na de keynote een debat. Daarin zette Michiel Meijer (De Hypotheekshop) het perspectief van het intermediair tegenover het beleid. “Er zijn situaties waarbij het risico op papier bestaat, maar in de praktijk nul is. Dus moet die opslag eraf”, stelde hij.
Ook uit latere peilingen bleek waar de spanning zit. Adviseurs vertrouwen op hun eigen rol om passende oplossingen te vinden, maar alleen als aanbieders ruimte laten voor onderscheid en maatwerk. Tegelijkertijd leeft de zorg dat strengere kaders – en de mogelijk hogere rente-opslagen voor aflossingsvrij – die ruimte beperken. Daarbij speelt ook onzekerheid over hoe aanbieders de nieuwe kaders gaan invullen, wat in de zaal zichtbaar voor onrust zorgde.
Een ander pijnpunt: wie betaalt de rekening? De zaal wees vooral naar de consument, terwijl adviseurs tegelijkertijd erkennen hoe lastig het blijft om de waarde van goed advies over te brengen. Daarmee ging het debat uiteindelijk niet alleen om risico’s, maar om wie ze mag wegen: de toezichthouder op portefeuilleniveau of de adviseur in de adviespraktijk.
In het komende nummer van InFinance lees je een uitgebreid verslag over de visie van DNB op aflossingsvrij en het debat tijdens het SEH Kennis & Innovatie Event
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
2 reacties
Een aflossingsvrije hypotheek tot maximaal 50% van de woningwaarde zal nooit een groot risico vormen voor de bank op basis van LTV, zelfs niet als een financiële crisis zich aandient. Een beperkte rente opslag kan, maar zou in principe niet eens nodig moeten zijn. Aflossingsvrij is een aanjager voor de economie, minder aflossen. minder lasten en dus meer consumptie. Natuurlijk hoort hier een goed onderbouwd advies bij, maar er zitten zo veel meer aspecten waarom deels aflossingsvrij de mensen en de economie gelukkiger kan maken. Wet- en regelgeving komt steeds verder af te staan van de praktijk.
“Opvallend was zijn analyse van de financiële crisis. Nederlandse huishoudens bleven hun hypotheek “heel stipt en heel trouw” betalen, maar juist dat gedrag droeg volgens hem bij aan een diepere recessie in Nederland in vergelijking met omringende landen. Minder consumptie, meer economische schade. De onderliggende boodschap is dat ook ogenschijnlijk verstandig gedrag een systeemrisico kan veroorzaken.”
Dit kan onmogelijk de eigen mening van Houben zijn. Want hooggeleerd en al 38 jaar in het vak. Als de betalingsmoraal van de Nederlander met enkel een rentelast al een diepere recessie veroorzaakt dan zal de betalingsmoraal van de Nederlander met een annuïteitenhypotheek door de veel hogere maandlast (want rente én aflossing) een nóg diepere recessie veroorzaken. Wat een kulverhaal.
Laten we dan ook over het systeemrisico hebben dat de WTP met zich meebrengt. Want de stabiliserende werking van een gegarandeerd pensioeninkomen wordt ondermijnd door de koppeling van de hoogte van de pensioenuitkeringen met de reële economie. Het beleggingsrisico wordt nu bij de pensioengerechtigde gelegd. Gek genoeg hoor je daar niemand over.
Er is maar een reden voor de afbouw van aflossingsvrije hypotheken en dat is rendement. Niet voor de klant maar voor de bank.