De politiek richt zich bij hypotheekregels steeds vaker op het aanpassen en verfijnen van eerder beleid. Dat concludeert De Hypotheekshop na analyse van circa veertig sets Kamervragen uit de periode 2016-2026.
Volgens De Hypotheekshop is in het politieke debat over hypotheken een verschuiving zichtbaar. Tien jaar geleden gingen Kamervragen relatief vaak over onderwerpen als hypotheekrente, boeterente en de positie van consumenten tegenover banken. Inmiddels ligt de nadruk vaker op starters, senioren, doorstroming, verduurzaming en de toegankelijkheid van de woningmarkt.
Tegelijkertijd constateert de adviesketen dat de politiek geregeld terugkomt op de gevolgen van eerder ingevoerde maatregelen. Regels rond onder meer studieschulden, leennormen, particuliere verhuur, aflossingsvrije hypotheken en de hypotheekrenteaftrek leiden volgens de analyse na verloop van tijd tot nieuwe vragen, uitzonderingen en praktische knelpunten.
“Het gaat om onvoldoende doordacht beleid dat vervolgens zorgt voor onzekerheid en problemen bij burgers”, zegt Marin Hagedoorn van De Hypotheekshop.
Studieschuld als voorbeeld
De Hypotheekshop noemt de studieschuld als voorbeeld van beleid dat aanvankelijk een ander doel diende, maar later gevolgen kreeg voor de hypotheekmarkt. Bij de invoering van het leenstelsel stond de financiering van het onderwijs centraal. De opgebouwde studieschulden bleken vervolgens invloed te hebben op de maximale hypotheek.
Daarna ontstond volgens De Hypotheekshop jarenlang politieke discussie over de manier waarop studieschulden bij hypotheekverstrekking moeten worden meegewogen en gecontroleerd.
De organisatie ziet een vergelijkbaar patroon bij andere beleidsterreinen. Zo hebben maatregelen voor particuliere verhuur gevolgen voor het aanbod van huurwoningen en speelt het beleid om ouderen langer zelfstandig te laten wonen een rol bij de doorstroming wanneer voldoende passende woningen ontbreken.
Ook regels rond aflossingsvrije hypotheken kunnen volgens De Hypotheekshop knelpunten opleveren voor senioren. Daarnaast wijst de organisatie op de 30-jaarstermijn voor de hypotheekrenteaftrek. Vanaf 1 januari 2031 loopt die termijn af voor de eerste grote groep belastingplichtigen, waarbij vragen spelen over administratie, handhaving en uitvoerbaarheid.
Praktijkproblemen minder vaak onderwerp van debat
Verschillende onderwerpen die hypotheekadviseurs in de dagelijkse praktijk tegenkomen, keren volgens de analyse relatief weinig terug in de onderzochte Kamervragen. De Hypotheekshop noemt onder meer de instroom van jonge hypotheekprofessionals, opleidingsdrempels, nadelige effecten van het provisieverbod en de beperkte mogelijkheden voor maatwerk door adviseurs en geldverstrekkers.
De organisatie verwacht daarnaast dat rond aflossingsvrije hypotheken en het aflopen van de 30-jaarstermijn voor hypotheekrenteaftrek praktische problemen kunnen ontstaan die momenteel nog beperkt in het politieke debat naar voren komen.
Hypotheekregels lossen woningtekort niet op
De Hypotheekshop stelt tegelijkertijd dat hypotheekbeleid slechts beperkt kan bijdragen aan het oplossen van problemen op de woningmarkt. Ruimere mogelijkheden voor starters, andere regels voor studieschulden en hypotheekoplossingen voor senioren kunnen individuele huishoudens helpen, maar vergroten het woningaanbod niet.
Volgens de adviesketen moeten de praktische gevolgen van nieuwe regels daarom eerder worden onderzocht en moeten ervaringen van adviseurs, geldverstrekkers en consumenten sneller worden meegenomen. Daarmee zouden ongewenste effecten eerder kunnen worden gesignaleerd.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
