Middels een Kamerbrief vraagt D66 opheldering van het kabinet over de fiscale behandeling van familiehypotheken en de gevolgen daarvan voor de maximale leencapaciteit van huizenkopers. Adviseur Peter Dirks leest daaruit dat hulp van ouders bij de aankoop van een woning verdacht wordt gemaakt. “D66 richt zijn pijlen op het verkeerde probleem.”
Tweede Kamerleden Henk-Jan Oosterhuis en Jan Schoonis (beiden D66) hebben hierover gisteren vragen gesteld aan minister Eelco Heinen van Financiën en staatssecretaris Eelco Eerenberg (Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane).
Aanleiding vormt de zogenoemde schenk-leenconstructie, waarbij ouders een hypotheek verstrekken aan hun kind en vervolgens jaarlijks (een deel van) de betaalde rente en aflossing terug schenken. De D66-Kamerleden willen weten hoe deze constructie zich verhoudt tot de regels voor hypotheekrenteaftrek en de wettelijke leennormen.
Leencapaciteit boven de norm?
De Kamerleden vragen het kabinet onder meer of het klopt dat sommige banken familiehypotheken boven op de maximale leencapaciteit toestaan wanneer de rentelasten via een schenking worden gecompenseerd. Daarbij verwijzen zij naar voorbeelden waarbij ABN Amro tot 50% extra leencapaciteit zou bieden en Rabobank familieleningen tot 50% van de woningwaarde accepteert.
Zij vragen of deze praktijk past binnen de wettelijke kaders en of hierdoor sprake kan zijn van overkreditering, met name bij starters met vermogende ouders.
Effect op woningmarkt en hypotheekrenteaftrek
Daarnaast willen Oosterhuis en Schoonis weten welk effect de constructie heeft op de huizenprijzen en of de lening in deze situatie nog als marktconform kan worden beschouwd. Ook vragen zij of de combinatie van het terug schenken van de rente en het behouden van hypotheekrenteaftrek verenigbaar is met de fiscale regels.
Verder leggen de Kamerleden de vergelijking met de inmiddels afgeschafte jubelton. Zij vragen het kabinet of de schenk-leenconstructie eveneens leidt tot grotere ongelijkheid op de woningmarkt, doordat kinderen van vermogende ouders meer financiële ruimte krijgen dan starters die uitsluitend zijn aangewezen op een reguliere hypotheek.
Onderzoek gevraagd
Tot slot vragen de D66’ers of het kabinet aanleiding ziet om de constructie nader te onderzoeken. Daarbij denken zij aan onderzoek naar de wijze waarop kredietverstrekkers met familiehypotheken omgaan, hoe de fiscale constructie in de praktijk wordt toegepast en welke beleidsopties er zijn om deze zo nodig te beperken. De bewindspersonen moeten de Kamervragen de komende weken beantwoorden.
Reactie ‘Pak het woningtekort aan, niet de familiehypotheek’
Adviseur Peter Dirks vindt dat D66 met de Kamervragen de aandacht op het verkeerde probleem richt. Volgens hem zijn de leennormen bedoeld om overkreditering te voorkomen, niet om vermogensverschillen tussen gezinnen weg te nemen.
“Dat ouders hun kinderen financieel helpen, is van alle tijden. Ze betalen studies, helpen bij het starten van een onderneming of ondersteunen hen als dat nodig is. Waarom zou hulp bij de aankoop van een woning ineens onwenselijk zijn?”
Volgens Dirks kan een schenk-leenconstructie juist verantwoord zijn, mits een geldverstrekker zorgvuldig beoordeelt of de ouders de ondersteuning duurzaam kunnen blijven bieden. “Dat vraagt om maatwerk, niet om een generieke beperking.”
Hij wijst er bovendien op dat de fiscale regels al duidelijke voorwaarden stellen. “Een familiehypotheek komt alleen voor hypotheekrenteaftrek in aanmerking als de lening aan de wettelijke eisen voldoet, de rente marktconform is en daadwerkelijk wordt betaald. Het kabinet heeft eerder al geoordeeld dat de combinatie met een afzonderlijke schenking geen onwenselijke fiscale constructie vormt.”
Volgens Dirks lost het beperken van familiehypotheken het woningtekort niet op. “Er komt geen woning extra beschikbaar als ouders hun kinderen minder mogen helpen. Wie de woningmarkt eerlijker wil maken, moet vooral zorgen voor meer woningen en een groter betaalbaar aanbod.”
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
