Pensioenuitvoerders hebben nog stappen te zetten om deelnemers duidelijk en evenwichtig te informeren over wat zij in de uitkeringsfase van hun pensioen mogen verwachten. Dat stelt de AFM op basis van onderzoek naar (concept)transitieoverzichten.
In het nieuwe pensioenstelsel staan uitvoerders voor een duidelijke afweging: streven zij naar een pensioen dat meegroeit met de inflatie, met daarbij een grotere kans op schommelingen en mogelijke verlagingen? Of kiezen zij primair voor stabiele uitkeringen, met een beperkte of zelfs geen kans op koopkrachtbehoud? De AFM benadrukt dat deze keuzes expliciet en begrijpelijk moeten worden uitgelegd aan deelnemers.
Geen koopkracht zonder risico
Volgens de AFM bestaat er geen scenario waarin pensioenen structureel koopkrachtig blijven zonder dat daar risico’s of concessies tegenover staan. Koopkrachtbehoud kan bijvoorbeeld worden gefinancierd door te starten met een lagere uitkering of door ook na pensionering te blijven beleggen, wat de kans op verlagingen vergroot. Veel pensioenfondsen kiezen binnen een solidaire premieregeling voor het nemen van beleggingsrisico in de uitkeringsfase en het inzetten van de solidariteitsreserve om schommelingen te dempen.
De toezichthouder waarschuwt echter dat dit geen garantie biedt tegen verlagingen. Bij langdurige economische tegenwind kan een daling van de uitkering alsnog optreden. Pensioenuitvoerders moeten daarom voorkomen dat zij de indruk wekken dat verlagingen uitgesloten zijn.
‘Stabiel én koopkrachtig’ gaat niet samen
In haar onderzoek ziet de AFM formuleringen terug die volgens haar misleidend kunnen zijn. Zo wordt soms gesproken over een ‘stabiel pensioen’, terwijl tegelijkertijd koopkrachtbehoud wordt gesuggereerd. Die combinatie is volgens de toezichthouder niet realistisch. Dergelijke communicatie kan leiden tot onterechte verwachtingen en teleurstellingen bij deelnemers.
Ook eerlijkheid nodig in het transitiejaar
Daarnaast wijst de AFM erop dat pensioenuitkeringen in het transitiejaar vaak eenmalig worden verhoogd door het uitdelen van buffers. Tegelijkertijd is de kans groot dat deze uitkeringen in de jaren daarna de inflatie niet bijhouden, mede doordat het spreidingsvermogen nog niet is opgebouwd. Ook hierover moeten pensioenuitvoerders open zijn, aldus de toezichthouder.
Volgens de AFM biedt de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel juist een kans om het vertrouwen van deelnemers te versterken, door vanaf de start eerlijk en transparant te communiceren over risico’s, onzekerheden en realistische verwachtingen rond het pensioeninkomen.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
