Auteur: Cora van Nieuwenhuizen zit namens de VVD in het Europees Parlement
Nederland moet de baas blijven over zijn eigen pensioensstelsel. De Europese Commissie heeft al diverse Europese pensioensrichtlijnen voorgesteld, waarvan IORP II de meest recente is. Echter, in mijn ogen vormt het pensioenstelsel bij uitstek een voorbeeld van beleid waar Europese samenwerking geen meerwaarde heeft.
Niet zo lang geleden vroeg een journalist me: “Wat als de EU niet zou bestaan?” Ik antwoordde: “Als de EU niet zou bestaan, dan zou ik hem vandaag nog oprichten.” De EU is namelijk heel belangrijk voor Nederland, vooral als het gaat om economie, handel en veiligheid. Daar heeft Europa voor ons land een grote toegevoegde waarde. Op die vlakken zal beter Europees beleid dan ook resulteren in meer Nederlandse banen.
Buiten economie, handel en veiligheid moet het overheidsbeleid volgens mij zo dicht mogelijk bij de burger plaatsvinden, op het nationale of lokale niveau. Pensioenen zijn daar een goed voorbeeld van. Dat is een zaak van de sociale partners in Nederland.
Ik ben er dan ook duidelijk over: Wat mij betreft heeft Europa niets met onze pensioenen te maken. Nederland heeft een uitstekend pensioenstelsel, daar kunnen andere landen iets van leren.
IORP II
Afgelopen week heb ik samen met mijn Tweede Kamerfractie voor een motie gestemd die bepaalt dat Europese pensioensrichtlijn IORP II de subsidiariteitstoets niet haalt en dat Nederland hier dus niet akkoord mee moet aan. De richtlijn zou voorzien in het scheppen van een Europese interne markt voor pensioenen en stelt gedragsregels voor pensioensfondsen. Dit zou het makkelijker moeten maken voor internationaal opererende bedrijven om pensioenen uit te voeren.
Er zitten hierbij echter verschillende addertjes onder het gras. In de eerste versie had de richtlijn te hoge solvabiliteitseisen, die bepaalden dat Nederlandse pensioensfondsen grote financiële buffers moesten houden. Dat zou duurdere pensioenen betekenen, die dus eerder gekort zouden moeten worden.
In het laatste voorstel van IORP II zijn deze eisen er weliswaar uit, maar de richtlijn die overblijft heeft nauwelijks toegevoegde waarde en voorziet in te veel macht voor Brussel. Onder de richtlijn zouden onze pensioensfondsen op termijn kunnen gaan vallen onder Europese regels. Nederland raakt dan de zeggenschap en controle over de pensioensfondsen kwijt.
Volgens mij moet de verantwoordelijkheid voor een goed pensioensbeleid en goede sociale zekerheid bij de nationale volksvertegenwoordiging liggen. We hebben in Nederland het beste pensioensstelsel en dat willen we graag zo houden. We willen niet dat Brussel met zijn vingers in onze pensioenspot zit. In mijn ogen is dit een goed voorbeeld van waar ik de rol van Brussel wil beperken.
Transactietaks
Een ander onderwerp van belang voor de Nederlandse pensioenen is de eventuele invoering van een Europese transactietaks, zoals voorgesteld door de Europese Commissie. Het betreft een belasting die geheven wordt op financiële transacties, dus bijvoorbeeld op het kopen en verkopen van aandelen of opties. De transactietaks voorziet in een belastingtarief van 0,1% van de verhandelde waarde. Dat lijkt niet veel, maar wanneer je bedenkt dat banken vaak vele duizenden transacties per dag doen telt dit aardig op: de Europese Commissie schat de inkomsten van de transactietaks op ongeveer 30 tot 35 miljard euro per jaar.
Pensioensfondsen blijven als het aan mij ligt absoluut gevrijwaard van een dergelijke transactietaks. Pensioenfondsen beleggen vele miljarden euro’s. Iedere euro die daarvan naar een belasting van de Europese Commissie gaat is een euro minder pensioen. Ik wil niet dat Brussel over onze pensioenen beslist, maar al helemaal niet dat Nederlandse gepensioneerden gaan inleveren op hun pensioen vanwege een Europese belasting.
Voorwaarden
Ik ben überhaupt tegen een dergelijke transactietaks. Omdat onze coalitiepartner PvdA voor een transactietaks is, hebben we gedeeltelijk concessies moeten doen. Zo is de optie voor een Europese transactietaks opengehouden. We hebben in het regeerakkoord wel afgesproken dat het kabinet alleen akkoord mag gaan met een transactietaks in Europees verband en niet met een unilaterale transactietaks. In dat laatste geval zouden er gigantische concurrentienadelen ontstaan voor Nederlandse banken.
Daarnaast hebben we bedongen dat het kabinet alleen akkoord mag gaan met een transactietaks als deze voldoet aan drie cruciale voorwaarden. In de eerste plaats moeten pensioenfondsen gevrijwaard blijven, zoals ik al benadrukte. In de tweede plaats mag de transactietaks niet samenvallen met de bankenbelasting die Nederlandse banken sinds 2012 moeten betalen. Ten slotte mag het kabinet niet akkoord gaan met een transactietaks als de opbrengsten hiervan naar de begroting van de Europese Unie vloeien. Dat lijkt me geen goed idee, want die opbrengsten horen in de nationale schatkist.
Zolang aan deze voorwaarden niet is voldaan, mag Nederland wat mij betreft niet meedoen aan een Europese transactietaks. Op dit moment voldoen de voorstellen van de Europese Commissie nog niet aan deze drie strenge eisen. Ik zal mij in het Europees Parlement dus verzetten tegen de huidige voorstellen.
Effectiviteit Europees Parlement
Vaak vragen mensen mij wat men in Brussel praktisch voor elkaar kan krijgen. Ik ben overtuigd dat je heel wat kan regelen door hard te werken en veel draagvlak te creëren. Wat dat betreft is de Europese politiek niet anders dan de lokale, regionale of nationale politiek. In zowel de lokale als de regionale bestuurslaag heb ik geleerd dat contact onderhouden met je eigen achterban één van de allerbelangrijkste aspecten van de politiek is.
Europa is er niet voor de definitie van ‘echte olijfolie’ of bemoeienis met het Nederlandse pensioenstelsel. Europa is er voor banen.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
