DNB-president Olaf Sleijpen was te gast bij College Leaders in Finance. Voor hypotheekadviseurs bevatte het uitgebreide interview een aantal duidelijke signalen: de rente blijft onzeker, geopolitiek speelt een grotere rol en structurele problemen op de woningmarkt vragen om andere oplossingen dan monetair beleid.
Onzekerheid is het nieuwe uitgangspunt
Volgens Sleijpen is de huidige economische situatie lastig te duiden. Geopolitieke spanningen, zoals de oorlog in het Midden-Oosten, zorgen voor stijgende energieprijzen en daarmee oplopende inflatie. Tegelijkertijd drukken diezelfde ontwikkelingen de economische groei. Meer onzekerheid leidt tot lagere groei, minder investeringen en hogere energieprijzen. Centrale banken hebben geen directe invloed op energieprijzen, maar moeten wel ingrijpen als deze doorwerken in de inflatie.
Die onzekerheid vertaalt zich direct naar het rentebeleid. Waar eerder nog sprake was van een duidelijke richting, is dat nu minder evident. “Of de rente omlaag, gelijk blijft of weer omhoog moet, weet ik op dit moment oprecht niet,” zegt Sleijpen tegen interviewer Twan Huys. Besluitvorming blijft daarmee nadrukkelijk afhankelijk van nieuwe data en de mate waarin inflatie zich breder in de economie nestelt. Voor hypotheekadviseurs betekent dat een omgeving waarin renteschommelingen deels worden gedreven door externe factoren, zoals geopolitiek en energieprijzen, en dus moeilijk voorspelbaar blijven.
Geleidelijk afbouwen hypotheekrenteaftrek
Opvallend is dat Sleijpen tegelijkertijd duidelijk afstand neemt van het idee dat renteverhogingen de woningmarkt kunnen corrigeren. “Je moet niet via monetair beleid de problemen op de woningmarkt oplossen,” stelt hij. Volgens de DNB-president ligt de kern van het probleem bij het structurele tekort aan woningen en de gebrekkige aansluiting tussen vraag en aanbod. Hij wijst op situaties waarin ouderen geen passende kleinere woning kunnen vinden en daardoor niet doorstromen, terwijl starters moeilijk toegang krijgen tot de markt. “Er moeten meer woningen komen, maar vooral woningen waar mensen ook behoefte aan hebben.”
In dat licht pleit Sleijpen ook voor het heroverwegen van fiscale prikkels. Zo spreekt hij zich expliciet uit voor het geleidelijk afbouwen van de hypotheekrenteaftrek. “Dat lijkt me wel heel verstandig. Het kost zo’n 10 miljard per jaar,” zegt hij. Volgens hem creëert de regeling een scheve verhouding tussen kopen en huren. Hij wijst erop dat huren financieel vaak ongunstiger uitpakt: “Als je niet koopt en huurt, ben je eigenlijk een dief van je eigen portemonnee.” Tegelijk benadrukt Sleijpen dat afschaffing geen wondermiddel is: “Het is niet de oplossing, maar het gaat wel bijdragen aan een betere woningmarkt.”
Onzekerheid is het nieuwe uitgangspunt
De belangrijkste boodschap van de DNB-president is misschien wel dat onzekerheid het nieuwe uitgangspunt is. Of zoals hij het zelf formuleert: monetair beleid is geen exacte wetenschap. Adviseurs moeten dus navigeren in een markt waarin zekerheden minder vanzelfsprekend zijn en juist daarom het verschil maken in duiding en begeleiding.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
