Tijdens het ING Hypotheekevent 2026 stond niet alleen de vraag centraal wat er verandert, maar vooral hoe hypotheekadviseurs relevant blijven in een wereld die steeds sneller beweegt. De conclusie van de dag was opvallend eensgezind: technologie gaat veel veranderen, maar goed advies wordt daardoor eerder belangrijker dan minder belangrijk.
‘Toezichthouders, banken en adviseurs kijken niet langer alleen naar de situatie van vandaag, maar ook naar toekomstige risico’s’
Neuropsycholoog en auteur Elke Geraerts richtte zich op een vraag die veel adviseurs bezighoudt: wat blijft er over van menselijke meerwaarde als AI steeds meer taken overneemt? Ze stelt vast dat organisaties massaal investeren in kunstmatige intelligentie, maar veel te weinig in wat zij authentieke intelligentie noemt. Dat zijn de menselijke eigenschappen die technologie niet zomaar kan vervangen. Emotionele intelligentie, empathie, focus, creativiteit, moreel besef en veerkracht worden volgens haar juist waardevoller naarmate AI krachtiger wordt.
Geraerts waarschuwde voor een samenleving waarin voortdurende prikkels, werkdruk en digitale afleiding leiden tot wat zij “brain drain” noemt. Niet omdat talent verdwijnt, maar omdat mensen steeds minder ruimte hebben om echt na te denken, te reflecteren en verbinding te maken.
Combineer techniek met menselijk inzicht
Daarmee raakt haar verhaal misschien wel de kern van het hypotheekadvies van de toekomst. Een algoritme kan berekenen wat mogelijk is. Een AI-tool kan voorwaarden vergelijken. Een systeem kan documenten analyseren. Maar een klant die twijfelt over zijn toekomst, een gezin dat voor een levensbepalende beslissing staat of een ondernemer die onzeker is over de volgende stap, zoekt uiteindelijk iets anders.
Daarin lag misschien wel de belangrijkste boodschap van het ING Hypotheekevent 2026. Voorop blijven lopen in verandering vraagt niet alleen om nieuwe technologie of nieuwe regelgeving. Het vraagt vooral om adviseurs die technologie weten te combineren met menselijk inzicht. Dat maakt hen ook in de toekomst onmisbaar.
AFM: snelheid mag nooit ten koste gaan van kwaliteit
Toezichthouder Nathalie Aartsen van de Autoriteit Financiële Markten bracht een stevige boodschap mee vanuit het toezicht. Volgens haar gaat er veel goed in de hypotheekadviesmarkt, maar ziet de toezichthouder nog altijd grote kwaliteitsverschillen tussen adviseurs. Daarbij noemde ze een aantal zaken waar volgens de AFM geen discussie meer over mogelijk is. Het ontbreken van een adviesrapport hoort daar nadrukkelijk bij.
Een adviesrapport is volgens Aartsen niet iets wat voor de toezichthouder wordt gemaakt, maar voor de klant. Juist omdat een hypotheek een complexe en langdurige financiële verplichting is, moet een klant kunnen teruglezen welke keuzes zijn gemaakt en waarom. Ook het bewust niet meenemen van een studieschuld noemde zij expliciet als voorbeeld van gedrag dat niet acceptabel is. Daarnaast pleitte zij voor meer aandacht voor toekomstige betaalbaarheid, pensioen, arbeidsongeschiktheid, overlijden en andere gebeurtenissen die invloed kunnen hebben op de financiële positie van de klant.
Opvallend was haar waarschuwing dat snelheid niet altijd in het belang van de klant is. In een oververhitte woningmarkt voelen veel consumenten druk om snel te handelen. Toch mag dat volgens haar nooit ten koste gaan van de zorgvuldigheid van het adviesproces.
Hypotheekfraude en AI
Een ander belangrijk onderwerp was hypotheekfraude. Aartsen wees op de poortwachtersfunctie van adviseurs. Juist in een markt waarin sommige consumenten proberen financiering mogelijk te maken met vervalste documenten, moeten adviseurs alert blijven op signalen die kunnen wijzen op fraude.
Ook AI kwam uitgebreid aan bod. De AFM ziet dat adviseurs steeds vaker gebruikmaken van kunstmatige intelligentie voor ondersteunende werkzaamheden, zoals het vergelijken van voorwaarden of het samenvatten van klantgesprekken. Tegelijkertijd was de boodschap dat technologie de verantwoordelijkheid niet overneemt. Sterker nog, de AFM bereidt zich actief voor op toezicht op algoritmes. De toezichthouder neemt AI-specialisten aan, leidt medewerkers op en onderzoekt al kredietbeoordelingen die met behulp van algoritmes tot stand komen. Voor adviseurs betekent dat één ding: wie AI gebruikt, blijft zelf verantwoordelijk voor de uitkomst.
De woningmarkt vraagt om meer dan bouwen alleen
In het debat over de woningmarkt werd duidelijk hoe complex de uitdagingen zijn geworden. ING-econoom Sander Burgers, hoogleraar Marja Elsinga en econoom Jona van Loenen waren het eens over één punt: de druk op de woningmarkt blijft groot. Tegelijkertijd verschilden zij van mening over de oplossingen.
Burgers schetste een markt waarin de woningverkopen en hypotheekaanvragen op een hoog niveau liggen, terwijl veel kopers nog altijd met forse concurrentie worden geconfronteerd. Zelf illustreerde hij dat met zijn recente aankoopervaring, waarbij bieden zonder financieringsvoorbehoud vrijwel noodzakelijk bleek om kans te maken op een woning.
Elsinga plaatste daar een ander perspectief tegenover. Volgens haar is er niet alleen sprake van een tekort aan woningen, maar ook van een inefficiënt gebruik van bestaande woonruimte. Nederland beschikt gemiddeld over relatief veel vierkante meters per inwoner. Meer ruimte voor woningsplitsing, woningdelen en doorstroming van ouderen zou volgens haar een belangrijk deel van de oplossing kunnen vormen.
Van Loenen richtte zich vooral op de fiscale inrichting van de woningmarkt. Volgens hem worden kopers in Nederland uitzonderlijk sterk bevoordeeld ten opzichte van huurders. Dat draagt bij aan de tweedeling tussen huishoudens die al een woning bezitten en huishoudens die nog proberen toe te treden tot de markt.
Voor adviseurs zat de meest praktische boodschap echter in een ander onderwerp: risico’s worden steeds belangrijker. Burgers wees onder meer op de toenemende aandacht voor funderingsproblemen, die inmiddels nadrukkelijker terugkomen in taxaties en hypotheekbeoordelingen. Adviseurs krijgen daardoor steeds vaker een rol bij het signaleren van risico’s die verder gaan dan alleen inkomen en rente.
Aflossingsvrije hypotheken staan niet ter discussie
Op het podium van Theater Amsterdam trapte ING-directeur Wonen Tom Degen het inhoudelijke programma af met een blik op de Nederlandse hypotheekmarkt. Daarbij plaatste hij de Nederlandse situatie nadrukkelijk in internationaal perspectief. Volgens hem is ons land uniek in de combinatie van relatief ruime financieringsmogelijkheden, een grote voorkeur voor zekerheid en een woningmarkt waar schaarste zich vooral vertaalt in stijgende prijzen. Klanten richten zich daardoor vaak op één vraag: wat kan ik maximaal lenen? Terwijl volgens hem een veel belangrijkere vraag onderbelicht blijft: blijft deze hypotheek ook over tien, twintig of dertig jaar passend?
Die verschuiving ziet hij steeds nadrukkelijker terug in de markt. Toezichthouders, banken en adviseurs kijken niet langer alleen naar de situatie van vandaag, maar ook naar toekomstige risico’s. Wat gebeurt er bij pensionering? Wat als een relatie eindigt? Hoe ontwikkelt de betaalbaarheid zich wanneer rente, energielasten of klimaatrisico’s veranderen?
Degen benadrukte daarbij dat aflossingsvrije hypotheken niet ter discussie staan. Voor veel klanten zijn die nog altijd een logische keuze. Wel verandert de manier waarop ernaar wordt gekeken. Niet het product zelf staat centraal, maar de vraag of de financiële situatie van de klant ook op langere termijn houdbaar blijft. Zijn boodschap was helder: de hypotheekmarkt beweegt zich langzaam van maximale leencapaciteit naar financiële weerbaarheid.
AI haalt frictie weg, maar bouwt geen vertrouwen
Waar Degen vooral sprak over de inhoud van het advies, richtte directeur Intermediair Jeroen Prevo zich op de toekomst van het adviesproces zelf. Volgens hem blijft de menselijke adviseur een cruciale rol spelen, juist nu technologie steeds meer processen ondersteunt. ING zet AI inmiddels in binnen acceptatieprocessen om kwaliteit en consistentie te verbeteren en om medewerkers ruimte te geven voor complexere dossiers. Maar technologie vervangt daarbij niet de adviseur.
“AI haalt frictie weg”, was de kern van zijn boodschap. Het analyseert gegevens, ondersteunt scenarioanalyses en versnelt processen. Maar vertrouwen opbouwen, twijfel wegnemen en klanten begeleiden bij levensbepalende keuzes blijft mensenwerk. Volgens Prevo verschuift de rol van de adviseur daarom van tussenpersoon naar regisseur.
Wie wacht, loopt het risico te laat te zijn
Die boodschap sloot naadloos aan op het verhaal van Victor Knaap, medeoprichter van Monks. Hij liet zien hoe kunstmatige intelligentie in zijn eigen sector complete bedrijfsmodellen op zijn kop zet. Waar reclamebureaus vroeger honderden mensen inzetten voor copywriting, beeldcreatie en campagnes, worden veel van die werkzaamheden inmiddels geautomatiseerd. Klanten verwachten meer output voor minder geld en accepteren niet langer vanzelfsprekend traditionele werkwijzen. Volgens Knaap is zijn branche een voorproefje van wat ook in andere sectoren staat te gebeuren.
Zijn waarschuwing was duidelijk: organisaties bewegen vaak veel langzamer dan de technologie. Wie wacht totdat duidelijk is welke AI-oplossing uiteindelijk wint, loopt het risico te laat te zijn. Experimenteren en leren zijn belangrijker dan perfecte plannen maken.
Tegelijkertijd zag ook hij een belangrijke toekomst voor de adviseur. Naarmate administratieve processen verder automatiseren, wordt de menselijke relatie juist waardevoller. Vertrouwen, context en persoonlijke begeleiding zijn moeilijker te automatiseren dan veel organisaties denken.
Geopolitiek raakt uiteindelijk ook de hypotheekmarkt
Dat de hypotheekmarkt niet losstaat van de wereld werd duidelijk tijdens het debat met econoom Marieke Blom, geopolitiek expert Rob de Wijk en voormalig minister Klaas Dijkhoff. Oorlogen, energieprijzen, internationale handel en Europese samenwerking lijken misschien ver verwijderd van de dagelijkse adviespraktijk, maar hebben uiteindelijk invloed op inflatie, economische groei, renteontwikkelingen en consumentenvertrouwen.
De panelleden waarschuwden voor onderschatting van de geopolitieke risico’s. Tegelijkertijd wezen zij erop dat bedrijven en economieën de afgelopen jaren ook veerkracht hebben ontwikkeld. Na corona, de energiecrisis en geopolitieke spanningen blijken veel organisaties beter voorbereid op onzekerheid dan voorheen.
Voor hypotheekadviseurs zit de waarschuwing vooral in het besef dat externe gebeurtenissen steeds sneller doorwerken naar consumenten. Wat vandaag een conflict aan de andere kant van de wereld lijkt, kan morgen invloed hebben op energiekosten, inflatieverwachtingen of woonlasten.
Oranje als afsluiter
De dag werd afgesloten met het Nederlands elftal dat al 30 jaar wordt gesponsord door ING. Dat Oranje de avond ervoor de uitzwaaiwedstrijd tegen Algerije had verloren, mocht de pret niet drukken.
Een slechte generale is een goede finale, relativeerde Wesley Sneijder het tegenvallende resultaat. De oud-international speelde 134 keer in Oranje en is daarmee recordhouder.
Tot slot bracht volkszanger Ammar een aantal Oranje-hits ten gehore, terwijl de gasten zich naar het walking-diner begaven achter het podium.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
