
De AFM heeft bij alle acht onderzochte pensioenfondsen en verzekeraars tekortkomingen in de keuzebegeleiding vastgesteld. Deelnemers krijgen onvoldoende, onjuiste of te late informatie over de gevolgen van pensioenkeuzes. De toezichthouder intensiveert daarom zijn toezicht.
Het onderzoek liep van september 2025 tot september 2026 en richtte zich op keuzes rondom pensionering. Daarbij keek de AFM onder meer naar eerder of later met pensioen gaan, deeltijdpensioen, uitruil tussen ouderdoms- en partnerpensioen en de keuze voor een vaste of variabele uitkering.
Volgens de toezichthouder voldoet de keuzebegeleiding bij de onderzochte partijen op verschillende onderdelen niet aan de wettelijke minimumlat. Alle partijen zijn gewezen op overtredingen en moeten verbeteringen doorvoeren.
Gevolgen pas duidelijk na definitieve keuze
Deelnemers worden niet altijd gewezen op alle beschikbare pensioenkeuzes. Ook ontbreekt geregeld inzicht in de financiële gevolgen van afzonderlijke keuzes en combinaties daarvan. Dit kan volgens de AFM leiden tot niet-passende keuzes en financiële schade.
Vooral bij schriftelijke keuzebegeleiding ontvangen deelnemers soms pas een berekening nadat hun keuzes definitief zijn geworden. De AFM benadrukt dat deelnemers eerst moeten weten wat hun keuzes betekenen voor de hoogte van hun pensioen en deze vervolgens nog moeten kunnen aanpassen.
Fouten in pensioenplanners
Bij meerdere uitvoerders stelde de AFM fouten vast in online pensioenplanners. Zo werd een hoog-laagkeuze weergegeven als een laag-hooguitkering. Ook toonde een planner bij uitruil van partnerpensioen naar ouderdomspensioen juist de omgekeerde financiële gevolgen.
Volgens de toezichthouder hadden eenvoudige controles deze fouten kunnen blootleggen. Uitvoerders moeten hun planners bij ingebruikname en na iedere wijziging testen. Het bestuur blijft daarvoor verantwoordelijk, ook wanneer de planner is uitbesteed.
Daarnaast vraagt de AFM om betere vastlegging van de begeleiding. De onderzochte dossiers bevatten vaak geen volledig overzicht van gesprekken en het gebruik van de online keuzeomgeving. Daardoor kunnen uitvoerders moeilijk aantonen hoe een deelnemer is begeleid.
Deelnemer als uitgangspunt
De AFM verwacht dat uitvoerders de bevindingen gebruiken om hun keuzebegeleiding direct te verbeteren. Informatie moet aansluiten bij de deelnemer, eenvoudig vindbaar en begrijpelijk zijn en ook inzicht geven in mogelijke gevolgen voor belastingen en toeslagen.
Tegelijkertijd ziet de toezichthouder motivatie en bereidheid bij uitvoerders om de begeleiding goed te organiseren. Het onderzoek beoordeelde niet de volledige keuzebegeleiding, maar vooral de informatie over de gevolgen van keuzes rondom pensionering. De bevindingen zijn volgens de AFM ook relevant voor premiepensioeninstellingen.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.







