Adfiz en het Verbond van Verzekeraars zijn kritisch op het kabinetsvoorstel om de bestuurlijke dwangsomregeling in de WIA tijdelijk buiten werking te stellen. Beide brancheorganisaties stellen dat het wetsvoorstel de rechtsbescherming van werknemers en werkgevers aantast, terwijl de achterstanden bij het UWV niet worden opgelost.
Het aantal aanvragen voor arbeidsongeschiktheidsbeoordelingen blijft stijgen, terwijl het tekort aan verzekeringsartsen aanhoudt. Daardoor kan UWV de wettelijke beslistermijnen steeds vaker niet halen. Omdat het niet realistisch is dat UWV de termijn van zestien weken de komende jaren structureel kan halen, verliest de bestuurlijke dwangsom volgens het kabinet zijn functie.
Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft daarom een wetsvoorstel ter consultatie voorgelegd waarmee de bestuurlijke dwangsomregeling tijdelijk niet meer van toepassing is op WIA-claimbeoordelingen en herbeoordelingen. Aanvragers kunnen het UWV na het verstrijken van de beslistermijn nog wel in gebreke stellen, maar hebben dan geen recht meer op een bestuurlijke dwangsom. Zowel Adfiz als het Verbond reageerden op de consultatie.
Rechtsbescherming onder druk
Volgens zowel Adfiz als het Verbond is de dwangsomregeling een belangrijk instrument om tijdige besluitvorming door het UWV af te dwingen.
Het Verbond wijst erop dat de regeling niet alleen van belang is voor werknemers die wachten op een WIA-besluit, maar ook voor werkgevers die financieel verantwoordelijk zijn voor WGA-uitkeringen. De organisatie vindt dat het kabinet onvoldoende motiveert waarom een belangrijk rechtsbeschermingsinstrument tijdelijk buiten werking moet worden gesteld.
Ook Adfiz is kritisch. Volgens de branchevereniging resteert voor mensen die een beslissing willen afdwingen straks alleen de gang naar de rechter. Die route is volgens Adfiz aanzienlijk minder toegankelijk voor mensen die al kampen met gezondheidsproblemen en inkomensonzekerheid.
Structurele problemen blijven bestaan
Beide organisaties benadrukken dat het wetsvoorstel de oorzaak van de problemen bij het UWV niet wegneemt.
Het Verbond stelt dat de focus moet liggen op het terugdringen van achterstanden en het verkorten van wachttijden, in plaats van het wegnemen van prikkels die tijdige besluitvorming moeten waarborgen. Ook pleit de organisatie ervoor om een eventuele tijdelijke maatregel wettelijk in de tijd te begrenzen en vooraf vast te leggen onder welke voorwaarden deze weer vervalt. Zonder dergelijke waarborgen bestaat volgens het Verbond het risico dat een tijdelijke maatregel een permanent karakter krijgt.
Adfiz spreekt eveneens van symptoombestrijding. De brancheorganisatie wijst erop dat uit recente uitspraken van de rechtbank Den Haag blijkt dat het UWV bewust prioriteiten stelt en de daaruit voortvloeiende dwangsommen accepteert. Het schrappen van de regeling verplaatst volgens Adfiz de druk daardoor vooral naar de rechtspraak.
Pleidooi voor structurele oplossingen
In plaats van de dwangsomregeling af te schaffen pleit Adfiz voor structurele maatregelen om de uitvoeringsproblemen bij het UWV aan te pakken. Daarbij noemt de brancheorganisatie onder meer een bredere inzet van private expertise binnen het arbeidsongeschiktheidsstelsel en het gebruik van kunstmatige intelligentie ter ondersteuning van verzekeringsartsen, waarbij de arts eindverantwoordelijk blijft voor de beoordeling.
Het Verbond benadrukt eveneens dat structurele verbetering van de uitvoerbaarheid voorop moet staan. Volgens de verzekeraars werken de huidige achterstanden niet alleen door in claimbeoordelingen, maar ook in herbeoordelingen, aanvullende verzekeringen en de financiële positie van werkgevers die langer verantwoordelijk blijven voor WGA-uitkeringen.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
