De hogere hypotheekrente remt bij bestaande woningen vooral de prijsstijging en bij nieuwbouw vooral de verkopen. Dat verwacht ING. Starters ondervinden meer gevolgen voor hun financieringsmogelijkheden dan doorstromers.
Het gemiddelde aangeboden tarief voor een annuïtaire hypotheek met NHG en tien jaar rentevast steeg volgens de bank in een jaar van 3,6% naar 4,4%. Zonder NHG liep het tarief op van 3,9% naar 4,8%.
Voor starters die circa 350.000 euro lenen, betekent de rentestijging ongeveer 10% hogere bruto maandlasten. Na hypotheekrenteaftrek liggen de netto maandlasten in het eerste jaar na aankoop circa 6% hoger. Starters die maximaal willen lenen, kunnen door de hogere rente gemiddeld ongeveer 6% minder financieren.
Doorstromers minder gevoelig
Bij doorstromers wordt het effect gedempt door eigen middelen en de mogelijkheid om bestaande rentevoorwaarden mee te nemen. Zij financieren gemiddeld circa 83% van de woningwaarde met een hypotheek. Het overige deel bestaat uit eigen middelen, grotendeels opgebouwde overwaarde.
De gemiddelde rente op uitstaande hypotheken bedraagt volgens ING 2,9%, duidelijk minder dan de huidige aangeboden tarieven. Door de meeneemregeling werkt de rentestijging daardoor voor veel doorstromers minder sterk door.
Verschillende reacties op hogere rente
Op de bestaande woningmarkt verwacht ING vooral een minder sterke prijsstijging en slechts een beperkte afname van het aantal transacties. Verkopers kunnen hun prijsverwachtingen bijstellen, waardoor een aankoop ondanks de lagere biedkracht alsnog mogelijk blijft.
Bij nieuwbouw zijn prijzen minder flexibel. Projectontwikkelaars zijn volgens ING terughoudend met prijsverlagingen, onder meer omdat die de financiële haalbaarheid van projecten verslechteren. Daarnaast kunnen kopers tussen aankoop en oplevering langer met dubbele woonlasten te maken krijgen. Hogere rente maakt die periode duurder.
Daardoor vertaalt een lagere leencapaciteit zich bij nieuwbouw eerder in minder verkopen dan in lagere prijzen.
Beperkter effect dan in 2022
ING verwacht een aanzienlijk kleinere afkoeling dan na de rentestijging van 2022. Toen liep de hypotheekrente in negen maanden op van circa 1,1% naar 4,5%. Binnen een jaar daalde het verkoopvolume van nieuwbouwwoningen met ongeveer 50%, terwijl de verkopen van bestaande woningen circa 10% afnamen.
De huidige rentestijging is veel kleiner en de koopwoningmarkt blijft krap. ING verwacht daarom vooral een rem op de prijsstijging van bestaande woningen en op het aantal nieuwbouwverkopen.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
