De betaalbaarheid van wonen is sinds 2019 verbeterd, maar de verschillen tussen huishoudens nemen toe. Vooral zittende huiseigenaren profiteren, terwijl starters en jonge huurders achterblijven.
Dat concludeert ABN Amro in een nieuwe themapublicatie van de Woningmarktmonitor. Volgens de bank daalden de woonlastenratio’s (het deel van het inkomen dat opgaat aan wonen) tussen 2019 en 2025 in vrijwel alle regio’s voor zowel woningeigenaren als huurders in de vrije sector. Inkomens stegen daarbij sneller dan hypotheek- en huurlasten.
De verbetering is volgens ABN Amro vooral zichtbaar bij zittende huiseigenaren. Hun hypotheeklasten bleven gelijk of namen af, terwijl inkomens stegen. Daardoor houden zij naar schatting 2% tot 3% van hun netto-inkomen extra over voor andere uitgaven. Voor starters blijft dat effect beperkt tot circa 1 procentpunt.
Starters betalen meer voor minder ruimte
Uit het onderzoek blijkt dat starters in alle regio’s hogere woonlasten hebben dan bestaande woningeigenaren. In de grote steden verslechterde hun positie zelfs. In Amsterdam betalen starters volgens ABN Amro tot 2 procentpunt meer van hun inkomen aan wonen dan in 2019. Daarnaast wonen zij gemiddeld 10 tot 15 vierkante meter kleiner dan zittende eigenaren, terwijl hun woonlasten hoger liggen. In Amsterdam gaat het gemiddeld om 5.000 euro extra per jaar en in Utrecht om 3.000 euro.
Ook tussen huurders en woningeigenaren groeit de ongelijkheid. Vrije sectorhuurders hebben structureel hogere woonlastenratio’s van 28% tot 38%, tegenover 20% tot 28% bij woningeigenaren. Vooral jonge huurders in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht zagen hun positie verslechteren.
Verschillen nemen toe
Volgens Mike Langen, senior econoom Woningmarkt bij ABN Amro, wordt de overstap van huren naar kopen steeds moeilijker. “Starters moeten door de hoge huizenprijzen meer eigen vermogen meenemen”, stelt hij. Daarbij wijst hij erop dat jongere kopers en huurders hun lagere woonlasten vaak realiseren door kleiner te wonen, waardoor zij per vierkante meter juist meer betalen.
ABN Amro pleit ervoor om bij nieuw woningmarktbeleid nadrukkelijk rekening te houden met verschillen tussen leeftijdsgroepen, woonvormen en regio’s. Volgens de bank moet daarbij niet alleen naar huizenprijzen worden gekeken, maar ook naar de kwaliteit van woningen.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
