Brancheorganisaties Adfiz en OvFD hebben gezamenlijk gereageerd op de concept-Leidraad Hypotheekadvisering van de AFM. In hun consultatiereactie roepen zij de toezichthouder op om de professionaliteit van de hypotheekadviseur centraal te stellen en ‘advies op maat’ expliciet als fundament van de leidraad op te nemen.
De AFM heeft de Leidraad Hypotheekadvisering uit 2011 geactualiseerd en nodigde afgelopen december marktpartijen uit om op het concept te reageren. Volgens Adfiz en OvFD onderschrijven zij het doel van de AFM om met de nieuwe leidraad handvatten te bieden voor passende keuzes en beter inzicht voor consumenten. Tegelijkertijd benadrukken de organisaties dat dit alleen goed kan werken als adviseurs voldoende ruimte houden om als zelfstandig professional te handelen.
In hun reactie pleiten Adfiz en OvFD ervoor om ‘advies op maat’ nadrukkelijk te verankeren. Daarbij bepalen adviseurs op basis van hun expertise welke onderwerpen in een specifiek dossier relevant zijn en welke verdieping nodig is. De organisaties wijzen erop dat de AFM zelf erkent dat iedere klantsituatie uniek is en vinden dat dit principe een prominente plaats moet krijgen in de leidraad.
Waarschuwing voor checklist-benadering
Een belangrijk aandachtspunt in de reactie is het risico op zogenoemd checklist-gedrag. Adfiz en OvFD signaleren dat handreikingen van toezichthouders in de praktijk al snel als harde norm worden geïnterpreteerd door marktpartijen en auditors. Zonder expliciete borging van proportionaliteit bestaat volgens hen het gevaar dat de leidraad verandert in een afvinklijst.
Dat zou de focus verschuiven van het adviesgesprek naar het adviesrapport, met meer administratieve lasten, dikkere dossiers en hogere kosten tot gevolg, zonder dat de consument daar beter van wordt.
Gebruik uitgavenpatroon ook bij extra leencapaciteit
Daarnaast gaan Adfiz en OvFD in op het gebruik van het daadwerkelijke uitgavenpatroon van klanten. In de concept-leidraad geeft de AFM aan dat dit patroon relevant kan zijn om te beoordelen of een hypotheek past bij de klant. De brancheorganisaties vinden dat dit principe niet alleen moet worden toegepast om risico’s te signaleren, maar ook wanneer het uitgavenpatroon juist laat zien dat er structureel financiële ruimte is.
Volgens Adfiz en OvFD hoort die realiteit, zeker in situaties waarin standaard leennormen knellen, onderdeel te zijn van de professionele afweging en vastlegging door de adviseur. Dat sluit volgens hen aan bij het uitgangspunt van advies op maat en helpt voorkomen dat normen automatisch en zonder nuance worden toegepast.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
