Een leugentje om bestwil mag best om Nederlanders meer pensioenminded te krijgen, zo stelt hersenonderzoeker Victor Lamme in een interview op de website van Zwitserleven. We moeten dan ook stoppen met het ‘onzekerheidscircus’. “Weg met die transparantie en al die mitsen en maren in de pensioencommunicatie.”
Ons brein heeft de regie in handen en bepaalt ons gedrag, ook als het om geldzaken gaat. In het interview op Zwitserleven.nl benoemt de hoogleraar Cognitieve Neurowetenschap een aantal redenen waarom ons brein het lastig maakt om uit eigen beweging een pensioen op te bouwen.
- Onze hersenen zijn veel minder gevoelig voor een beloning in de toekomst dan voor een beloning in het nu (delay discounting);
- Ons onderbewustzijn associeert pensioen niet met iets leuks om naar uit te kijken, maar met narigheid;
- We zijn bang voor risico’s en die angst maakt ons ongeschikt om zelf voor ons pensioen te zorgen;
- Rond pensioen hangt één groot onzekerheidscircus. Onzekerheid activeert onze angstcircuits. En die hebben maar één functie: zo snel mogelijk vluchten.
Stimuleren van angst
De pensioenwereld is zeker debet aan het stimuleren van angst en onzekerheid. Lamme: “Als burger krijg je te horen dat onbekend is wanneer je pensioen ingaat, dat de hoogte ervan onzeker is en dat je zelf iets moet regelen. Dit leidt in het brein alleen maar tot een extra angstprikkel. Met als gevolg: minder vertrouwen, meer afkeer. Met hun roep om transparantie zijn toezichthouders AFM en DNB destructief bezig.”
Lamme vindt dat we daarom moeten stoppen met het onzekerheidscircus. “Pensioenuitvoerders moeten gewoon durven zeggen: ‘Zoveel krijg je in elk geval. En trouwens, misschien wordt het wel meer.’ In plaats van: ‘Dit pensioen kun je maximaal bereiken, maar het kan ook minder zijn’. Oké, je vertelt niet 100% de waarheid, maar so what. Met een beetje paternalisme en een leugentje om bestwil is niks mis.”
Verplicht pensioen
Lamme vindt verder dat pensioen opbouwen verplicht moet blijven en die verplichting moet ook gaan gelden voor zzp’ers. “Vrijwillig sparen voor het pensioen is een mythe. Het druist zó sterk in tegen de menselijke natuur, dat niet van mensen mag worden verwacht dat zij de goede keuze zullen maken.”
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
