Banken kunnen de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) proportioneel toepassen bij klanten met een laag witwasrisico, maar benutten die ruimte nog onvoldoende. Dat concludeert De Nederlandsche Bank (DNB) na een verkennend onderzoek bij vijf Nederlandse banken.
Uit het onderzoek blijkt dat banken zich bewust zijn van het belang van proportionaliteit, maar in de praktijk belemmeringen ervaren. Daardoor vallen Wwft-maatregelen bij laagrisicoklanten soms zwaarder uit dan nodig, met onnodige klantbelasting en extra operationele druk tot gevolg. DNB ziet mogelijkheden voor meer maatwerk en betere samenwerking binnen de keten.
De verkenning richtte zich op vier klantgroepen die vaak als laag risico worden gezien: goede doelen en religieuze organisaties, Verenigingen van Eigenaren (VvE’s), klein MKB/retail en politiek prominente personen (PEP’s). Bij VvE’s en klein MKB worden klanten meestal als laag risico geclassificeerd, maar leiden interne procedures en standaarduitvragen alsnog tot extra lasten. Bij goede doelen en PEP’s is meer variatie zichtbaar in de risicobeoordeling.
Disproportionele maatregelen
Volgens DNB spelen risicoaversie, strikte procedures en de manier waarop risico-indicatoren worden toegepast een belangrijke rol. Analisten kiezen in twijfelgevallen vaak voor zwaardere maatregelen, terwijl de Wwft juist uitgaat van een risicogebaseerde aanpak met ruimte voor professioneel oordeel. Ook een gebrek aan specifieke kennis over bepaalde klantgroepen kan leiden tot disproportionele maatregelen.
Banken die werken met gespecialiseerde teams, aangepaste processen en gerichte hulpmiddelen blijken beter in staat maatwerk te leveren. Ook het differentiëren binnen de PEP-groep, bijvoorbeeld door toepassing van de NVB Baseline PEP, leidt tot minder onnodig intensieve controles.
DNB benadrukt dat proportionaliteit vraagt om vakmanschap, durf en vertrouwen in professionele oordeelsvorming. Meer maatwerk bij laagrisicoklanten maakt het mogelijk om capaciteit juist te richten op hogere risico’s, zonder afbreuk te doen aan de doelstellingen van de Wwft.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
