In zowel 2023 als 2024 nam het aantal hypotheekaanvragen van starters en doorstromers in het tweede kwartaal met bijna 10% toe ten opzichte van het eerste kwartaal (cijfers De Hypotheekshop).
Deze toename is volgens De Hypotheekshop te verklaren door een jaarlijks seizoeneffect, maar er is dit jaar in het lopende kwartaal meer aan de hand. Opvallend is namelijk dat deze stijging zich vooral voordoet in de vier grote steden – Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht – én in grotere steden als Almere en Breda. Buiten de top 20 grootste steden is er juist sprake van stabilisering, vermoedelijk door het krappere woningaanbod.
Opmars van doorstromers in de stad
Niet alleen starters, maar ook doorstromers (kopers van een volgende koopwoning) zien momenteel kansen in de stad. Extra aanbod, onder meer door verkoop van voormalige huurwoningen (uitponden, door strengere regelgeving en belastingmaatregelen) en eerdere nieuwbouwprojecten, zorgen voor beweging op de markt. Bovendien is de overbruggingsrente gedaald, wat het beter haalbaar maakt voor doorstromers om te verhuizen. Veel nieuwbouw vindt tegenwoordig binnenstedelijk plaats, maar volgens hypotheekadviseurs zijn met name oudere projecten inmiddels verkocht, terwijl nieuwe projecten op zich laten wachten door knelpunten als bezwaren van omwonenden of de vergunningaanvraag.
Nieuwe schaarste dreigt
De huidige opleving lijkt van tijdelijke aard. Verhuurders verkopen massaal woningen vanwege gewijzigde regelgeving of het aflopen van tijdelijke huurcontracten. Hierdoor komt er vooral in het goedkopere segment tijdelijk meer aanbod beschikbaar. Toch verwacht men dat dit effect vanaf medio 2026 afneemt. Zonder een forse impuls in de nieuwbouw dreigt daarna opnieuw schaarste.
Nieuwbouw blijft achter
Het perspectief op het gebied van nieuwbouw is weinig rooskleurig. Hoewel er een licht herstel zichtbaar is in het aantal vergunningen, blijft de daadwerkelijke bouw achter. Veel projecten zitten nog in de planfase (bron: TU Monitor Koopwoningmarkt Q1) en ontwikkelaars zijn terughoudend door fors gestegen bouwkosten (+31%) en duurdere grond (+80%). Vooral gezinnen die groter willen wonen, vinden hierin weinig perspectief: slechts 10% van de harde plannen betreft grotere gezinswoningen. Dit draagt bij aan de daling van hypotheekaanvragen voor nieuwbouw, met name onder 30- tot 50-jarigen. Ook geopolitieke onzekerheden spelen mogelijk een rol – wie nu een nieuwbouwwoning koopt, moet soms jaren wachten tot deze klaar is en heeft daarnaast te kampen met onzekerheid rond de verkoop en opbrengst van de huidige woning.
Verbouwing of verduurzaming
De daling in nieuwbouwaanvragen is vooral zichtbaar bij aanvragers tussen de 30 en 50 jaar. Voor hen is het aanbod van passende woningen schaars. Veel huishoudens kiezen daarom voor verbouwing of verduurzaming van de huidige woning. Het aantal hypotheekaanvragen voor dit soort aanpassingen is de afgelopen jaren verdubbeld. Voor starters kunnen voormalige huurwoningen vooralsnog een optie zijn, al is daarbij extra aandacht nodig voor zaken als onderhoud, energielabel en de staat van de VvE.
Toekomstbeeld
De Hypotheekshop: “Door een tijdelijk ruimer aanbod en een lagere hypotheekrente is dit een gunstig moment voor kopers in de grote steden. Maar structurele zorgen blijven. Zonder stevige nieuwbouwimpuls en met geopolitieke en economische risico’s die internationale (hypotheek)rentes kunnen beïnvloeden (zoals de oplopende Amerikaanse staatschuld), blijft de woningmarkt kwetsbaar voor nieuwe schaarste en prijsstijgingen. Wij benadrukken dat blijvende investeringen en beleid voor starters en gezinnen cruciaal zijn voor duurzaam herstel van de koopmarkt. Woningbouw stokt door een aantal knelpunten: gebrek aan grond, stikstofregels, trage voorbereiding, bezwaren, financieringsproblemen van projecten, personeelstekort, infrastructuurtekort en te veel bouwregels. Het is van groot belang dat de overheid met visie en daadkrachtiger dan nu het geval is inzet om deze problemen aan te pakken.”
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
