De Nederlandse koopwoningmarkt blijft kampen met een achterblijvende nieuwbouwproductie. Volgens de Monitor Koopwoningmarkt over het tweede kwartaal van 2026 kunnen stijgende bouwkosten en rente de nieuwbouw verder onder druk zetten.
Het aantal verkochte nieuwbouwkoopwoningen trekt nog niet aan. In de eerste helft van 2026 werden volgens NVM-gegevens 11.960 nieuwe koopwoningen verkocht, bijna 10% minder dan in dezelfde periode vorig jaar. Gegevens uit de Monitor Nieuwe Koopwoningen wijzen eveneens op stagnatie. De verkoop blijft daar steken rond 7.500 woningen per kwartaal.
Ook het nieuwe aanbod stagneert. Na een stijging tot ruim 8.400 aangeboden woningen in het vierde kwartaal van 2024 bleef het aanbod het afgelopen anderhalf jaar gemiddeld onder de 8.000 woningen per kwartaal. Tegelijkertijd loopt het beschikbare aanbod op doordat woningen minder snel worden verkocht. Eind juni stonden bij NVM-makelaars ongeveer 20.600 nieuwbouwwoningen te koop, bijna 10% meer dan een jaar eerder. Ongeveer 62% daarvan bestaat uit appartementen.
Bouwkosten lopen verder op
Het Expertisecentrum Woningwaarde van de TU Delft wijst onder meer op de stijgende bouwkosten als risico voor de nieuwbouwproductie. Tussen 2020 en 2025 stegen de totale bouwkosten, exclusief grond, gemiddeld met 37%. Alleen al in de eerste helft van 2026 kwamen daar volgens modelschattingen van Archidat 4,4% hogere bouwkosten bij. De materiaalkosten namen gemiddeld met 6,5% toe.
Ook de hogere kapitaalrente maakt nieuwbouwprojecten duurder. Die rente steeg van gemiddeld 2,52% in het vierde kwartaal van 2024 naar 3,13% in het tweede kwartaal van dit jaar. Volgens de monitor kan dit ertoe leiden dat woningbouwprojecten opnieuw op financiële haalbaarheid worden beoordeeld, vertraging oplopen, worden uitgesteld of niet doorgaan.
Het aantal woningen in harde bouwplannen nam de afgelopen jaren wel toe, van bijna 183.300 naar bijna 219.200 in de tweede helft van 2025. In de eerste helft van 2026 daalde dat aantal voor het eerst weer licht. Van de woningen in harde plannen valt 57% in de categorie kleinere woningen.
Bestaande koopmarkt blijft dynamisch
De achterblijvende nieuwbouw heeft de markt voor bestaande koopwoningen vooralsnog niet afgeremd. NVM-makelaars verkochten in de eerste helft van 2026 ruim 80.200 bestaande woningen. Dat is 4,3% meer dan in dezelfde periode van 2025. In het tweede kwartaal alleen werden ruim 45.200 woningen verkocht, 6,6% meer dan een jaar eerder.
Volgens de monitor heeft het uitponden van huurwoningen bijgedragen aan deze dynamiek. Uit een analyse van het Kadaster blijkt dat ongeveer 40% van de aangeboden voormalige huurwoningen wordt gekocht door doorstromers. Zij zetten vervolgens hun vorige koopwoning te koop.
Het totale aanbod kwam in het tweede kwartaal uit op bijna 85.800 woningen. Dat is 12% meer dan een jaar eerder en 26% meer dan in het eerste kwartaal. De krapte-indicator kwam uit op 2,5. Een waarde tussen 5 en 7 geldt volgens de monitor als indicatie voor een normaal functionerende koopwoningmarkt, waardoor de markt ondanks het grotere aanbod nog steeds als zeer krap wordt beschouwd.
Prijsstijging bestaande woningen vlakt af
De prijsstijging van bestaande koopwoningen neemt ondertussen verder af. De Prijsindex Bestaande Koopwoningen van het Kadaster en het CBS lag in het tweede kwartaal 4,2% hoger dan een jaar eerder. Daarmee nam de jaar-op-jaarstijging voor het zesde kwartaal op rij af. Eind 2024 bedroeg de stijging nog 11,4%.
De mediane verkoopprijs volgens de NVM bedroeg in het tweede kwartaal 506.000 euro. Dat was 1,6% meer dan een jaar eerder. Gecorrigeerd voor inflatie is de prijsindex van bestaande koopwoningen volgens de monitor sinds eind 2025 vrijwel gelijk gebleven.
TU Delft verwacht voor heel 2026 een nominale prijsstijging van 2% tot 4%. Voor de komende kwartalen wordt een jaar-op-jaarstijging van ongeveer 3,5% tot 4% voorzien. Die verwachting is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de hypotheekrente.
Doorstromers winnen terrein op hypotheekmarkt
Op de hypotheekmarkt stabiliseerde het aantal verstrekte hypotheken. In de eerste helft van 2026 werden 194.900 hypotheken toegekend, tegenover 193.300 in dezelfde periode van 2025. Het aantal hypotheken voor woningaankopen steeg met 2%, terwijl het aantal hypotheken voor andere doeleinden met 2% afnam.
Het aantal hypotheekaanvragen daalde in het tweede kwartaal naar bijna 132.900, 10% minder dan in het eerste kwartaal en 5% minder dan een jaar eerder. Doorstromers vormden daarop een uitzondering. Hun 41.000 aanvragen lagen zowel boven het niveau van het voorgaande kwartaal als dat van een jaar eerder.
Daarmee verschoof volgens de monitor ook de verhouding tussen starters en doorstromers. Waar starters in de voorgaande kwartalen nog de meerderheid van de hypotheekaanvragen vormden, kwam de verhouding in het tweede kwartaal uit op 49% starters en 51% doorstromers.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
