Tweede Kamerlid Julian Bushoff heeft Kamervragen gesteld over ex-kankerpatiënten die geen of alleen tegen zeer hoge premies een overlijdensrisicoverzekering (orv) kunnen afsluiten.
Aanleiding is onder meer een uitzending van Radar, waarin werd gesteld dat een aanzienlijk deel van de ex-kankerpatiënten nog steeds wordt geweigerd of geconfronteerd wordt met hoge premies. Daarmee staat de toegankelijkheid van de orv opnieuw op de politieke agenda. Volgens Bushoff (GroenLinks-PvdA) wordt nog altijd circa een op de drie ex-kankerpatiënten afgewezen vanwege hun medische verleden. Dat maakt het afsluiten van een hypotheek lastiger of financieel risicovoller.
Bushoff vraagt de ministers van Volksgezondheid en Financiën hoe deze praktijk zich verhoudt tot de zogeheten schone-lei-regeling, die moet voorkomen dat ex-patiënten na een bepaalde periode nog worden beoordeeld op hun ziekteverleden.
Schone-lei-regeling onder de loep
De Kamervragen (pdf) richten zich nadrukkelijk op de werking van deze regeling, die sinds 1 januari 2021 geldt op basis van de Wet op de medische keuringen (Wmk). Deze regeling houdt in dat verzekeraars bij de medische acceptatie van onder meer overlijdensrisicoverzekeringen onder de vragengrens en met een looptijd die eindigt voor het 71e levensjaar, na een bepaalde termijn geen vragen meer mogen stellen over een doorgemaakte kankerdiagnose. In beginsel geldt een termijn van tien jaar na het bereiken van volledige remissie, of vijf jaar wanneer de diagnose is gesteld voor het 21e levensjaar. Voor een aantal specifieke kankersoorten gelden kortere termijnen.
Bushoff vraagt het kabinet of deze termijnen nog aansluiten bij de huidige medische inzichten en of verdere differentiatie per kankersoort wenselijk is. Ook stelt hij de vraag of de regeling voldoende effectief is, nu volgens hem nog altijd een aanzienlijk deel van de ex-kankerpatiënten wordt afgewezen of geconfronteerd wordt met hoge premies bij het afsluiten van een orv. Daarbij wordt ook het solidariteitsbeginsel in het verzekeringsstelsel expliciet ter discussie gesteld.
Rol voor verzekeraars en hypotheekverstrekkers
Bushoff stelt verder vragen over de rol van verzekeraars in het actief informeren over de schone-lei-regeling en pleit ervoor dat premies na afloop van de termijn automatisch worden aangepast. Ook het beleid van hypotheekverstrekkers komt aan bod. Die hanteren verschillende eisen rond het verplicht stellen van een overlijdensrisicoverzekering, wat volgens Bushoff kan leiden tot ongelijkheid in toegang tot de woningmarkt.
Reacties Financiën en Verbond van Verzekeraars
Het Verbond van Verzekeraars benadrukt in een reactie op de Radar-uitzending dat de sector samen met overheid en patiëntenorganisaties actief heeft bijgedragen aan de totstandkoming en doorontwikkeling van de schone-lei-regeling. Volgens het Verbond heeft dit geleid tot een betere verzekerbaarheid en zijn de termijnen recent nog aangepast op basis van nieuwe medische inzichten. Hierdoor hebben meer ex-kankerpatiënten toegang gekregen tot een verzekering. Tegelijk wijst het Verbond erop dat verzekeraars bij het bepalen van premies rekening moeten houden met het overlijdensrisico, dat ook na genezing in sommige gevallen hoger blijft dan gemiddeld.
Het ministerie van Financiën stelt in een reactie dat de huidige termijnen zijn gebaseerd op medische en actuariële gegevens en periodiek worden herzien in overleg met betrokken partijen. Daarbij lopen momenteel gesprekken naar aanleiding van nieuwe wetenschappelijke inzichten, die mogelijk tot verdere aanpassingen kunnen leiden. Het ministerie benadrukt dat een orv niet wettelijk verplicht is bij het afsluiten van een hypotheek en ook geen vereiste is voor Nationale Hypotheek Garantie. Tegelijk erkent het ministerie dat “het een bank vrij staat om een klant te vragen een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten voordat een hypotheek wordt verstrekt”. In de praktijk kan het ontbreken van een orv daardoor alsnog een belemmering vormen bij het verkrijgen van een hypotheek.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
