Hoewel minister Foort van Oosten (Justitie en Veiligheid) erkent dat de signalen uit de sector ‘zorgelijk’ zijn, worden nieuwe maatregelen nog niet aangekondigd. Het kabinet wil eerst de uitkomsten afwachten van een lopend onderzoek van het Financieel Expertise Centrum (FEC), die in maart worden verwacht.
Dat blijkt uit de beantwoording van Kamervragen over hypotheekfraude door de minister van Justitie en Veiligheid, mede namens de minister van Financiën. In de Kamervragen werd onder meer verwezen naar de kwalificatie van een rechercheur dat de bestrijding van hypotheekfraude momenteel neerkomt op ‘dweilen met de kraan open’. De minister gaat daar niet expliciet in mee, maar bevestigt wel dat het probleem al langere tijd aandacht heeft en dat meerdere organisaties al eerder aan de bel hebben getrokken.
Het FEC-project moet inzicht geven in de aard en omvang van hypotheekfraude en mogelijke oplossingen. Pas nadat die informatie beschikbaar is, wil het kabinet vervolgstappen zetten. Daarmee blijft het voorlopig bij onderzoek en overleg, terwijl de praktijk al langere tijd worstelt met fraudeconstructies rond inkomensgegevens, documenten en criminele netwerken.
Voor hypotheekadviseurs verandert er op korte termijn weinig aan het bestaande meld- en toezichtkader. De minister wijst erop dat banken, notarissen, hypotheekadviseurs en makelaars op grond van de Wwft al verplicht zijn ongebruikelijke transacties te melden bij de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-NL). Een nieuw centraal meldpunt komt er voorlopig niet. Burgers kunnen bovendien niet rechtstreeks bij FIU-NL melden, maar zijn aangewezen op aangifte bij de politie of Meld Misdaad Anoniem.
Generieke maatregelen
Wel werkt het kabinet aan generieke maatregelen om crimineel vermogen sneller af te pakken. Zo is een wetsvoorstel in consultatie gebracht dat Europese regels over confiscatie omzet naar nationaal recht. Dat moet het mogelijk maken om goederen af te pakken zonder veroordeling, wanneer duidelijk is dat deze uit misdrijf afkomstig zijn. Ook wordt ingezet op sneller beslagleggen en betere internationale samenwerking.
Daarnaast komt er beweging in de Europese anti-witwasregels. In de beantwoording staat dat notarissen onder voorwaarden meer ruimte krijgen om informatie te delen, bijvoorbeeld wanneer zij aan dezelfde transactie werken of tot dezelfde groep behoren. Ook wordt het onderling delen van dienstweigeringen tussen notarissen wettelijk verankerd, zodat verdachte partijen minder eenvoudig kunnen ‘shoppen’ binnen de keten.
Terughoudend over extra waarborgen
Op vragen over extra waarborgen voor starters, inkomensverificatie via de Belastingdienst en real-time controlesystemen blijft het kabinet voorlopig terughoudend. Ook hier verwijst de minister naar het nog te verschijnen FEC-rapport.
Bekijk het document Kamervragen (pdf) hier.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
