Het aflopen van de 30-jaarstermijn voor de hypotheekrenteaftrek kan vanaf 2031 leiden tot een groeiende ongelijkheid tussen huiseigenaren met en zonder vermogen in box 3. Dat stellen vermogensplanners Tjarko Denekamp en Peter Beets van ABN Amro MeesPierson in een analyse.
Volgens de auteurs blijft in de politieke en maatschappelijke discussie onderbelicht dat het nieuwe box 3-stelsel, dat vanaf 2028 moet ingaan, de gevolgen van het vervallen van de hypotheekrenteaftrek voor een deel van de huiseigenaren aanzienlijk kan verzachten.
Schulden waarvan de rente na 2031 niet langer aftrekbaar is in box 1, kunnen in box 3 in mindering komen op het belastbare inkomen. Daardoor blijft de rente feitelijk aftrekbaar tegen het box 3-tarief van 36%, terwijl het huidige aftrektarief in box 1 37,56% bedraagt.
Verschil tussen vermogende en niet-vermogende huiseigenaren
Volgens Denekamp en Beets betekent dit dat huiseigenaren met voldoende box 3-vermogen nauwelijks nadeel ondervinden van het vervallen van de hypotheekrenteaftrek, terwijl huishoudens zonder belast vermogen in box 3 de volledige lastenstijging dragen. Daarmee komt volgens hen een van de oorspronkelijke doelen van de 30-jaarstermijn – het beperken van belastingderving – onder druk te staan en neemt de vermogensongelijkheid toe.
In hun rekenvoorbeeld stijgt bij een aflossingsvrije hypotheek van 500.000 euro en een rente van 3,5% de netto rentelast door het vervallen van de hypotheekrenteaftrek van 10.937 euro naar 17.500 euro per jaar. Wanneer de schuld vervolgens in box 3 kan worden verrekend, daalt de netto last naar 11.200 euro. Het verschil met de huidige situatie is daarmee beperkt.
Rapport Financiën
De analyse volgt op de evaluatie van de 30-jaarstermijn die het ministerie van Financiën in mei naar de Tweede Kamer stuurde. Daarin concludeert een ambtelijke werkgroep dat de regeling door verhuizingen, verbouwingen, echtscheidingen en andere levensgebeurtenissen zo complex is geworden dat de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid onder druk staan. Volgens het ministerie leidt dat naar schatting tot ongeveer 100 miljoen euro aan misgelopen belastinginkomsten per jaar.
Het rapport schetst verschillende oplossingsrichtingen, variërend van het volledig beëindigen van de renteaftrek voor oude hypotheken vanaf 2031 tot het juist verlengen van de regeling tot 2043. De budgettaire gevolgen daarvan lopen uiteen van gemiddeld 1,4 miljard euro extra inkomsten tot 1,4 miljard euro extra uitgaven per jaar.
Integrale benadering nodig
Denekamp en Beets pleiten ervoor de discussie over de 30-jaarstermijn niet los te zien van andere fiscale dossiers, zoals de hervorming van box 3, de woningmarkt en de vermogensongelijkheid. Volgens hen zijn deze onderwerpen nauw met elkaar verweven en vraagt de evaluatie om een integrale politieke afweging.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
