Na Rabobank heeft nu ook ASN aangekondigd het aflossingsvrije deel te beperken. Dat 30% nu in beeld komt, is geen breuk met het verleden, stelt Harrie-Jan van Nunen MFP. “De echte vraag is hoe wij voorkomen dat bestaande klanten tussen oude afspraken en nieuwe regels vermalen worden.”
Iedere aanscherping voelt groot als je er middenin zit
Na Rabobank heeft nu ook ASN aangekondigd het aflossingsvrije deel te beperken. En geloof me, dit blijft niet bij deze twee partijen. 30% lijkt de nieuwe norm. In appgroepen en op LinkedIn schiet de temperatuur omhoog. Maar wat verandert er nu concreet in jouw dossiers van morgen?
Momenteel kan maximaal 50% van de marktwaarde aflossingsvrij worden afgesloten. Een percentage dat we onszelf in 2011 hebben opgelegd via de Gedragscode Hypothecaire Financieringen. Wie al wat langer meedraait, weet dat daarvoor iedere aanbieder zijn eigen norm hanteerde. Die lag meestal tussen de 75 en 100% van de executiewaarde. Sommige gingen zelfs daarboven. Omgerekend naar marktwaarde zat je toen tussen grofweg 67,5 en 90%.
Van 90% naar 50% voelde in 2011 als een amputatie. Ook toen was er onrust. Ook toen voorspelden we vastlopende klanten. En ja, ook toen paste de praktijk zich gewoon aan. Dat gold net zo goed toen de politiek in 2013 de hypotheekrenteaftrek koppelde aan verplichte aflossing. Ook dat was een beperking voor aflossingsvrij.
Iedere aanscherping voelt groot als je er middenin zit. Achteraf blijkt het een volgende stap in een beweging die al jaren dezelfde kant op gaat. Het aandeel aflossingsvrij wordt structureel teruggebracht. Dat 30% nu in beeld komt, is geen breuk met het verleden. Het is de consequentie ervan.
Met 30% kun je nog steeds structureren. Je kunt dempen, schuiven en optimaliseren. Alleen niet meer in de mate waarin we dat gewend waren. Misschien is dat de reden waarom het zo schuurt.
Oog voor bestaande klanten
Echt spannend wordt het voor bestaande klanten. Wie binnen de geldende kaders 50% aflossingsvrij heeft afgesloten, kan bij herfinanciering tegen een lagere grens aanlopen. Niet omdat de lening onbetaalbaar is, maar omdat beleid is aangescherpt.
Daar moet ruimte blijven!
Bij de invoering in 2011 was gemotiveerd afwijken mogelijk. Dat was geen coulance, maar overgangsrecht. Zonder die ruimte creëer je klanten die technisch klem zitten terwijl hun feitelijke risico niet is toegenomen.
Maar zeg eens eerlijk: hoe vaak maak je vandaag de dag nog gebruik van de explainmogelijkheden uit 2011? Of ben je inmiddels vergeten welke dat ook alweer waren?
Snel hypotheek omzetten
Tegelijkertijd zie ik een andere reflex. Snel nog even de bestaande lening omzetten naar maximaal aflossingsvrij. Ik begrijp de behoefte. Maar bied je dan een oplossing, of koop je tijd?
In ieder geval vergroot je de rentegevoeligheid en het herfinancieringsrisico. Daarnaast verplaats je de discussie over betaalbaarheid naar een moment waarop het inkomen mogelijk lager is, de rente hoger is of de spelregels opnieuw veranderen.
Als je adviseert om de hypotheek om te zetten, neem je dan ook de verantwoordelijkheid voor een stijgende maandlast bij renteherziening, het vervallen van renteaftrek of een lager inkomen bij pensionering? Of wanneer het inkomen halveert door overlijden?
Echt spannend wordt het voor bestaande klanten
Normen veranderen. Dat deden ze in 2011. Dat deden ze in 2013. Dat doen ze nu weer en dat zal in de toekomst ongetwijfeld nog een keer gebeuren.
De echte vraag is niet of 30% te weinig voelt. De echte vraag is hoe wij voorkomen dat bestaande klanten tussen oude afspraken en nieuwe regels vermalen worden.
Want wie vandaag aanscherpt, moet morgen ook verantwoordelijkheid nemen voor wie gisteren binnen de regels handelde. Een klant die technisch niet meer past maar prima betaalt, is geen risico. Het is het gevolg van een systeemfout.
En dat mogen we niet op het bordje van de consument leggen.
Deze column is eerder gepubliceerd in de e-InFinance van februari 2026.
Elke werkdag het belangrijkste financiële nieuws in uw mailbox? Meld u gratis aan voor InFinance Daily.
